November 2023

‘De Heemtuin: ‘Heerlijk buiten bezig zijn, op één van de mooiste plekjes van Lelystad’

De Heemtuin is een verborgen parel in de hoek van het Stadspark in Lelystad. Grenzend aan de Kinderboerderij herbergt de tuin al het groen dat in Lelystad te vinden is. De tuin wordt geheel onderhouden door vrijwilligers. Jan Marbus is één van hen. Hij kent alle hoeken en gaten van de Heemtuin en, belangrijker, alle planten die er staan bij naam en toenaam. Dat is ook nodig. ‘Er zijn nu eenmaal een aantal soorten die de wereld willen veroveren, te beginnen met de Heemtuin.’

Lokale tuinen
‘Heemtuinen vindt je in allerlei steden in Nederland. Het zijn plekken waar de wilde planten die van nature in Nederland voorkomen groeien. De tuin is bedoeld als openbaar groen, maar ook als impuls of stimulans voor nieuwe bewoners, die denken ‘Wat zal ik eens met mijn tuin gaan doen?’ Want hoe leuk is wat er in het wild groeit in eigen tuin te hebben? De beestjes krijg je er dan gratis bij: egels koop je ten slotte niet in de winkel.’

Jan is voorman van de werkploeg. Dat is een groep van zo’n tien enthousiaste vrijwilligers, die elke donderdagochtend aan de slag zijn met alles wat er te doen valt in een tuin. ‘Het laat zich raden dat het voorjaar de drukste tijd is. Begin februari is de tijd van overleg en plannen maken. Daarna barst al het groen los en groeit er echt van alles. Dan zijn we vooral bezig met bijsturen: het weghalen van alle planten en onkruid die we hier eigenlijk niet willen hebben en die de neiging hebben andere planten en groen te overwoekeren.’ In november nadert het onderhoudswerk zijn einde. ‘Je bent dan nog altijd welkom hier te werken, maar de vaste donderdagochtenden vervallen in december en januari.’

Educatie
Daarnaast hebben de tuin, en dus ook de vrijwilligers die er werken, een educatieve functie. ‘Mensen voorlichten en laten zien wat er allemaal kan en de jongere generatie te laten zien hoe mooi de Flevolandse natuur is. We verwelkomen daarom soms ook groepen belangstellenden of schoolklassen. Laatst hebben we nog een groepje van serviceclub Innerwheel gehad. Dat is een beetje op een zijspoor geraakt, mede door corona, maar dat gaat wel weer gebeuren.’

Lekker in de buitenlucht
Het is een hechte club, de club vrijwilligers van de Heemtuin. ‘De meeste vrijwilligers zijn afkomstig van het IVN (Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid), KNNV (Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging) en Landschapsbeheer Flevoland. Maar enkelen zijn ook particulier komen aanwaaien.’ De grote passie van de club is het werken in de natuur. ‘Heerlijk buiten bezig zijn, in de frisse en gezonde lucht, op één van de mooiste plekjes van Lelystad. En je steekt er ook nog wat van op! Want de diversiteit aan planten is echt enorm. Daarom hebben we gedurende het seizoen ook bewust leermomenten ingericht, waarin we met elkaar praten over wat we allemaal tegenkomen. Landschapsbeheer biedt ook cursussen aan. ‘Niet alleen om alle planten te leren kennen, maar bijvoorbeeld ook maaicursussen.’

De jaren beginnen te tellen voor de huidige groep vrijwilligers, dus verse aanwas is meer dan welkom. ‘Je komt in ieder geval in een enthousiast team, met veel kennis over alles wat groeit en bloeit. Veel van het werk is fysiek. Er zijn nu eenmaal, ook hier, een aantal soorten die de wereld willen veroveren, te beginnen met de Heemtuin. Maar je doet wat je kunt en aankan, en we helpen elkaar.’

Tekst: Kees Bakker

https://www.ivn.nl/afdeling/lelystad/heemtuin/